Tag Archives: მეტყველება

ისევ კალკირების შესახებ

გუშინ დაახლოებით ათი წუთი ვუყურებდი დილის გადაცემა ”ალიონს” და მინდა შემოგთავაზოთ მარგალიტები:

  1. თუ რომელიმე დევნილს პრობლემა აქვს დაბადებების ან პირადობის მიმართულებით დავეხმარებით./გიორგი ვაშაძე – საჯარო რეესტრის ხალმძღვანელი/საინტერესოა,რაში? – დაბადებებში თუ… 🙂  😦
  2. დიდი უმრავლესობა კითხულობს /ეკა ტოგონიძე/
  3. როგორი წესებით იმოქმედოს კონკურსანტებმა/ეკა ტოგონიძე/
  4. 70 000 ჭიქა ყავა ილევა /ქეთი კეკელია/  აშკარად მრავლობითი უჭირთ   🙂

ახლა კალკირების რამდენიმე მაგალითი:

  1. ფეხბურთელმა ზუსტი გადაცემა გაუკეთა – ბურთი ზუსტად გადასცა
  2. ხელისუფლებამ მოვლენებს სწორი შეფასება მისცა – მოვლენები სწორად შეაფასა
  3. თავი შევიკავოთ რუსეთთან თანამშრომლობაზე – თანამშრომლობისაგან
  4. ამან განაპირობა ორი ერის ერთმანეთზე გადაკიდება – ერთმანეთისათვის გადაკიდება
  5. საქმე იმაშია,რომ ხვალ არ მცალია – საქმე ისაა,…….

p.s. დიდი ხანია არ მინახიხარ – მინახავხარ შენ /მინახავს ის/

დიდი ხანია არ გინახივარ გინახავვარ მე /გინახავს ის/

-ავ- თემის ნიშანია.

მაგალითი აბიტურიენტთა მარგალიტებიდან: უნდა წაეკითხათ ”სამანიშვილის დედინაცვალი,” ერთ-ერთი მოვიდა მოუმზადებელი. მიზეზი – მას., სახლში ბიბლიოთეკა გადმოვქექე, მაგრამ ვერ ვიპოვე მწერალ სამანიშვილის მოთხრობა ”დედინაცვალი.”  😦

7 Comments

Filed under მშობლიური ენა

კალკირება

      ”კალკი” – ასლის გადასაღები ქაღალდი, ”კალკები”- ენათა სტრუქტურული ურთიერთგავლენის შედეგები(ერთი ენის კალკირებული ერთეული მეორე ენის სტრუქტურული ”ასლია”).

             კალკები გარეენობრივი გავლენის შედეგად ენაცვლებიან ქართულისათვის ბუნებრივ გამონათქვამებს.მაგალითად:

  1. ოპოზიციის წარმომადგენელი გამოვიდა სიტყვაში   – სიტყვით გამოვიდა
  2. ბრალდებულს მთელი სოფელი თავდებში დაუდგათავდებად დაუდგა.
  3. დამნაშავე მიმალვაშია დამალულია,იმალება
  4. ეს წიგნი მალე გამოვა გაყიდვაში – გაიყიდება. ”გუდვილში”   გაყიდვაშია სანტეს პროდუქცია – იყიდება….
  5. ბაქრაძემ მშვიდ ტონში განაცხადა,რომ ხელისუფლება… – მშვიდი ტონით.
  6. უცხოური ვალუტის კურსი ლართან მიმართებაშილართან მიმართებით.
  7. რასთან შევადაროთ ქვეყნის ახლანდელი მდგომარეობა? – რას შევადაროთ.

           აღარ გადაგღლით,დანარჩენი შემდეგ თუ დაინტერესდებით. თუ არ დაინტერესდებით, მე მაინც გავაგრძელებ წერას, 🙂 იმედით -ეგებ ვინმეს გამოადგეს.  

   p.s. ტაქსიში და არა ტაქსში,რადგან ”ტაქსი” ხმოვანფუძიანი არსებითი სახელია.  (ტაქსიმ ჩამოიარა, ტაქსიში ჩავჯექი…)

4 Comments

Filed under მშობლიური ენა

ჩვენი ენა ქართული

”საქართველოს ენის ფასი მე ვიცი,რადგან ეგ ენას შამნახველი   ვარ! (ფერეიდნელი ქართველი)

       როგორ ვმეტყველებთ?  საშინელად!

      რისი ბრალია ან იქნებ ვისი?  ყველასი და ყველაფრის! 

      სახლში, სკოლაში, უნივერსიტეტში – თითქმის ყველგან დამახინჯებული, ”გატყლარჭულ-გაპრანჭული”ქართული გვესმის, მაგრამ რაც ტელევიზიაში ხდებაააააააა, ამის ასახსნელი  ტერმინი  ჩვენს ენაში არ არსებობს.  მინდოდა ამ თემაზე დამეწერა,მაგრამ …ჰოდა  Soipe Goldden-ის Turn on that box-მა მიბიძგა ახლა… ამოუწურავი თემაა თანამედროვე ”პროფესიონალ” ჟურნალისტთა მეტყველება, რომლებსაც თურმე ”ჯულიეტა ვაშაყმაძისგან რა უნდა ესწავლათ”,  რა და მეტყველება!!! 

     ამჟამად რამდენიმე საკითხს გამოვყოფ,რომლებიც აქტუალური მეჩვენება. ნაცვალსახელი  იგივე მხოლოდ სახელობით ბრუნვაშია ასეთი ფუძით,ყველა დანარჩენ ბრუნვაში მას ენაცვლება ფუძე – იმავე.

  მარგალიტები:  1.იგივე მინისტრის განცხადებით  2.იგივე სიტუაციაში აღმოვჩნდით 3. ხდება ხოლმე, რომ ერთი და იგივე ხალხს ვხედავთ  და ა.შ.

        ნაცვალსახელი იგივე   -ვე-  ნაწილაკდართული იგია და ასე იბრუვის:

  1.  სახ.         იგივე                               იგივე   პოსტი
  2.  მოთხ.    იმანვე//მანვე            იმავე   პოსტმა
  3. მიც.         იმასვე//მასვე            იმავე   პოსტს
  4. ნათ.        იმისვე//მისვე            იმავე   პოსტის
  5. მოქ.        იმითვე//მითვე          იმავე   პოსტით
  6. ვით.       იმადვე//მადვე           იმავე   პოსტად

 

  1.  სახ.        ერთი   და   იგივე             ერთი    და იგივე   პოსტი 
  2.  მოთხ.   ერთმა და  იმავემ           ერთმა და იმავე   პოსტმა
  3. მიც.         ერთსა და იმავეს           ერთსა და იმავე   პოსტს
  4. ნათ.        ერთისა და იმავესი      ერთისა და იმავე   პოსტის
  5. მოქ.        ერთითა და იმავეთი    ერთითა და იმავე   პოსტით
  6. ვით.       ერთ(სა) და იმავედ       ერთ(სა) და იმავე პოსტად

      სახალისო მარგალიტი აბიტურიენტის შემოქმედებიდანაც:  ”გრიგოლ ხანძთელმა ააგო მრავალი ციხე-სიმაგრე,მათგან აღსანიშნავია ბეთანიის, ტაო-კლარჯეთისა და ანანურის,აგრეთვე ააშენა ბერებისათვის და ფეოდალებისათვის სასადილო ოთახები და აბანოები…”

                                       გაგრძელება იქნება

2 Comments

Filed under მშობლიური ენა