Tag Archives: იდიომი

ჩხირი გადააბრუნეთ რა?


ყაბულს არის – თანახმაა
ყავლის გასვლა – ვადის გასვლა; მოძველება
ყავარზე კუდის გადება – ქედმაღლობა, ამპარტავნობა
ყალყზე დადგომა – განრისხება
ყალყზე თმის შედგომა – შეშინება, თავზარის დაცემა
ყბა ყბაში გასდის – ძალიან გამხადარია
ყბად აღება – ჭორაობა
ყელზე დადგომა – დაყვედრება; ხელის შეშლა
ყელზე თოკი აბია – ძალზე გაჭირვებულია
ყელის გამოჭრა – გაუბედურება, მოსპობა
ყელის მოღერება – თავის მოწონება; ქედმაღლობა
ყელის ჩასველება – ცოტა ღვინის დალევა
ყელში წაჭერა – გაჭირვებაში ჩაგდება
ყვავი ჩხიკვის მამიდააო – ძალზე შორეული ნათესავი; უნათესაობა
ყურად იღო – დაიჯერა, ანგარიში გაუწია
ყურებზე ხახვი არ დამაჭრა – ვერ მომერევი, ვერ დამიმორჩილებ
ყურების დაცქვეტა – მონდომებით მოსმენა
ყურების დაჭრა – დამორჩილება
ყურების ჩამოყრა//ჩამოშვება – დასუსტება; დაღონება; დარცხვენა
ყურების წაღება – გულის გაწყალება; ნერვების აშლა
ყურებს არ უჯერებდა – ძალზე სასიამოვნო ამბავს ისმენდა
ყურებში ბამბის დაცობა – წაყრუება;სიფხიზლის მოდუნება
ყურით მოთრეული – მოგონილი,უსაფუძვლო
ყურის თხოვება – მოსმენა
ყურის მოკვრა – უცაბედად გაგონება
ყურის მოყრუება – წაყრუება
ყურის შებერტყვა – გამოფხიზლება, თადარიგის დაჭერა

შაბათის გლახა – მათხოვარი, გაჭირვებული
შაბზე წასვლა – სიკვდილი
შავი დედალივით გაკეთდა – ძალზე გასუქდა; კარგი გახდა
შეაგდო ქვა და თავი შეუშვირა – გაჯიუტდა
შეხიდება – გამოყენება
შეხტა და შემოტრიალდა – ეწყინა; თავი შეურაცხყოფილად იგრძნო
შვიდი პარასკევი აქვს დღეში– ცვალებადი ხასიათი აქვს
შვიდმაისის წვიმა – გამხარებელი; მხსნელი
შიოს მარანი – ულევი სიმდიდრე
შორიდან ყურება – უდარდელობა; გულგრილობა
შორით მოვლა – არა პირდაპირ თქმა
შორს დაჭერა – უარის თქმა; შურიგებლობა
შუბლზე ხელის გადასმა – მოფერება
შუბლის გახსნა – გამხიარულება
შუბლის შეკვრა – განრისხება; დაფიქრება

ჩაბარდა პატრონს – მოკვდა
ჩაილურის წყლის დალევა – უკვალოდ დაკარგვა
ჩამდინარი წყალი – მოუსვენარი
ჩემი კბილის კაცი – ჩემი ტოლი
ჩემი ცოდვით სავსე – პასუხისმგებელი
ჩემი წირვა გამოსულია – დაღუპული ვარ
ჩემი წყალი დაგესხას – ჩემნაირი ბედნიერი იყავი
ჩემს კისერზე იყოს – პასუხისმგებელი ვარ
ჩემს ფეხებს – რა მენაღვლება, დარდი არა მაქვს
ჩეფიჩი – გამოუცდელი; ცუდი
ჩვენი დროის რაინდი – (დაც.) გაიძვერა, ეშმაკი
ჩვენი წყლისაა – ჩვენებურია
ჩინეთის ქვაზე წერია – კანონია
ჩინური ანბანი – გაუგებარია
ჩიტივითაა – მარდია
ჩიტირეკია – ბრიყვი, უჭკუო
ჩიტის გული აქვს – სუსტი გული აქვს, გულჩვილია
ჩონგურივით ჩამოკიდება – მოუშორებლობა
ჩრდილში მიყენებული – პატივაყრილი; უყურადღებოდ დატოვება
ჩხირი კედელს! – როგორც იქნა!
ჩხირს არ გადააბრუნებს – ზარმაცია

Advertisements

დატოვე კომენტარი

Filed under მშობლიური ენა

იმედია, არ თვლით, რომ ღობე-ყორეს ვედები

ოთხში ამოღება – არასასიმოვნო//გაჭირვებულ მდგომარეობაში ჩაყენება
ოტას დასხმა – მორჩილების გამოცხადება; თავის დამცირება
ოხტში ამოღება – ჯავრის ამოყრა
ოჯახის მუჭუჭი – მუყაითი მეოჯახე

პანტასავით ჩამოსვლა – მრავლად
პატარძალივით ჯდომა – უსაქმურობა
პირიდან დორბლების//ცეცხლის ყრა – გაბრაზება
პირიდან ლუკმის გამოცლა – წართმევა
პირი იბრუნა – ურთიერთობაზე უარი განაცხადა
პირის აღება – პირობის ჩამორთმევა
პირის გატეხა – პირობის დარღვევა
პირის გემო – ჭამის სიყვარული
პირის დაღება – გაკვირვება
პირის მოწმენდა – შველა
პირკატა ეცა – გაუკვირდა
პირშავი – დამნაშავე
პირში თითგამოვლებული – მოტყუებული; ცარიელზე დასმა
პირში ჩალის გამოვლება – წართმევა; მოტყუება
პურაძვირი – ძუნწი

ჟამთა სიავე – უბედობა
ჟამი – უშნო
ჟამნი//დრონი მეფობენ – ჩვენ უძლურნი ვართ დროსთან შედარებით

რა ასკილივით იქნევ თავს! – ორჭოფობ
რა ბუზმა გიკბინა! – რამ გაგამწარა
რა ნიორივით გაიპარაო! – ყველაფერი დაიკარგა
როდინობის კვირაში – არასოდეს
რწყილს ატყავებს – ძუნწია

საკმევლის კმევა – პირფერობა
სამანის ჩასმა – საქვეყნო დამნაშავედ გამოცხადება
სამარის მთხრელი – მოღალატე; მკვლელი
სარმის გამოკვრა – მოულოდნელად ღალატი
საღათას ძილით დაძინება – სიზარმაცე; უდარდელობა
სიპი ქვიდან ზეთს გამოადენს – მოხერხებულია
სოფელი ჭრელია – ცხოვრება სანდო არ არის
სულზე დამდგარი – სიკეთის მქნელი
სულზე დება – სიკვდილის მოახლოება
სულის მობჯენა ყელში – დიდი გაჭირვება; გაბრაზება; სიკვდილის მოახლოება
სხვის კალთაში თავის დადება – სხვისი იმედით ყოფნა

ტანზე ეკლის ასხმა – შეშინება
ტუჩზე კბენა – სინანული რისამე წამოცდენის გამო;წყენა;სიცილისაგან თავის შეკავება
ტუჩის აბზუება//აკვრა – დაცინვა; დაწუნება
ტყემალზე ზის – უვიცია
ტყუპ-ტყუპი ტლინკები -ხშირი

უბეში ჩასასმელი – კეთილი ადამიანი
უდანოდ ყელის გამოჭრა – წამება
ულვაშზე ხელის გადასმა – დაფიქრება; დამუქრება
ულვაშის აწევა – გაწბილება
ულვაშის მოპარსვა – საჯაროდ შერცხვენა; გაწბილება
უმზრახი წყალი – უმანკო
უსურვაზივით გადაბმა – ჩაგრეხა; მოხვევა
უტარო ცული – გამოუსადეგარი
უღლიდან გამოშვებული – განთავისუფლებული; თავის ნებაზე მიშვებული
უღლის გაწევა – შრომა; მოვალეობის ასრულება
უძაღლო სოფელი – უპატრონო
უძირო ქვევრი – გაუმაძღრი

ფარდის ახდა – გამოაშკარავება
ფარვანასავით თავს ევლება – ძალზე ზრუნავს
ფერის გადავლა//შეცვლევინება – შეშინება
ფეხების დაკოცნა – მორჩილება
ფეხიდან მოცვეთილი – ეშმაკი, გაიძვერა
ფეხის გადაბრუნება – მარცხი
ფეხის გამოდება – ღალატი
ფეხის დაჭერა -გაქელვა; შეურაცხყოფის მიყენება
ფიანდაზად დაგება – მორჩილების გამოცხადება
ფონს გასვლა – დაბრკოლების გადალახვა
ფრთების გამოსხმა – გახარება; გაძლიერება
ფრთების გაშლა – განვითარება; წინსვლა; გალაღება
ფრთების დაშვება//ჩამოყრა//ჩამოშვება – დასუსტება
ფრთების//შეკვეცა//შეჭრა – შეზღუდვა
ფრთების შესხმა – აღტაცება; გახარება
ფრჩხილი არ წამოსტკივებია – ავად არ გამხდარა
ფხის გამოჩენა – მოხერხებულად მოქცევა

ქადაგად დაცემა – ბოდვა; გაუგებრად საუბარი
ქანცის გაწყვეტა – დაღლა
ქერის ორმოში ჩავარდნა – გამდიდრება
ქეჩოს ფხანა – დაფიქრება
ქვა სდებია გულში – დაუნდობელია
ქვა ქვაზე არ დარჩება – განადგურდება
ქვად ქცევა – გაჯიუტება
ქვას აცივებს – ძალზე ბოროტია
ქვას ხეთქავს – დასაბუთებულია
ქვასაც გააღვიძებს – ენერგიულია
ქვასაც კი წყალს გამოადენს – ძალზე მოხერხებულია
ქვევრში//ჭურში ჯდომა – უვიცობა; კარჩაკეტილობა
ქვის კოდვა – უნაყოფო შრომა
ქვის შებმა ყელზე – დამორჩილება; დასჯა
ქოქის ამოგდება – მოსპობა
ქოშებს ყრის – ბრაზობს,განრისხებულია
ქრისტეს ვირი – მორჩილი
ქრისტეს პერანგი – სადავო
ქუდბედი აქვს დაყოლილი – იღბლიანი
ქუდის კვრა ჭერში – უზომო მხიარულება
ქუდი ყავარზე აქვს შესაგდები – ბედი უღიმის
ქუსლებიდან//ფეხიდან მოცვეთილი – ეშმაკი, გაიძვერა

ღარის დასმა – წარმატება
ღვთის ამარა//ანაბარა – უპატრონოდ დატოვებული
ღვთის გლახა – უპოვარი; ადვილად მოსატყუებელი
ღობე-ყორეს მოდება – უაზრო ლაპარაკი

2 Comments

Filed under მშობლიური ენა, Uncategorized

იხტიბარს არ ვიტეხ

იხტიბარს არ ვიტეხ და ვაგრძელებ, ვინმეს გამოადგება:

იალქნების აშვება – უხამსად მოქცევა; თავის აშვება
ილაჯის გაწყვეტა//წაღება – მოთმინებიდან გამოსვლა, გაბრაზება; დასუსტება
ინჭის მოგება – ღალატი; გაუბედურება
იოტის ოდენა – სულ ცოტა
იქით იყოს – ანგარიშს ნუ გავუწევთ
იქ მკვდრებს აკლიათ, აქ – ცოცხლებს – უვარგისი, გამოუსადეგარი ადამიანი
იხტიბარს არ იტეხს – იმედს არ კარგავს

კალაპოტში ჩადგომა – დალაგება, ნორმალური გზით წასვლა
კალთის გადაფარება//დაფარება – დახმარება, დაცვა
კალთის დაგლეჯა//დაჭერა – შველის თხოვნა
კანში აღარ ეტევა – ძალიან მსუქანია
კარების ატალახიანება -ხშირი სტუმრობით თავის მობეზრება
კარს უკან ჯდომა -მგლოვიარობა
კაჭკაჭს დააჩხავლებს – ძალიან მჟავე ღვინო
კბილებში ოფლი ადინა – ცუდი დღე დააყენა; სცემა
კბილის გაკვრა – ზიანის//ვნების მიყენება
კბილის გასინჯვა – შემოწმება
კბილის მატლი – მტანჯველი
კბილის ჩაკიდება – გადაკიდება
კბილს კბილზე აცემინებს – დიდი სიცივეა
კედელს ცერცვი შეაყარე – არაფერი გამოვა
კევიღეჭია – გაურკვევლად მოლაპარაკე
კერაზე წყლის დასხმა//კერის გაციება – დაღუპვა
კიდეც ჭრის და კიდეც კერავს – ყველაფერს თავის ნებაზე აკეთებს
კისერზე დაწოლა – სარჩენი
კისერზე დაჯდომა
– დაბრიყვება
კისერი მოსწყდა – ძალიან დაიღალა
კისრად აღება – აღთქმა რაიმე მოვალეობის შესრულებისა
კისრად დადება – დაკისრება, დავალება
კისრის გასქელება – უკანონო გზით ქონების შოვნა
კისრის მოტეხა– ხელის მოცარვა, მარცხი
კიტრის ფასი – უფასური
კრუხის პალო – დაბალი ადამიანი
კუდამდე გატყავებული – ძალზე გაჭირვებული
კუდზე ფეხის დადგმა – ტყუილში დაჭერა
კუდის აწევა – დახმარება
კუდის გამობმა – შეთხზვა, მოგონება იმის,რაც არ არსებობს
კუდის მოქნევა – ბოროტება, არასასიამოვნო რამის ჩადენა
კუდის ქნევა//ქიცინი – თვალთმაქცობა; ალერსი

ლაგამის ამოდება – დამორჩილება
ლაფში ამოსვრა – შეურაცხყოფა
ლაფში ჩფლობა – დამარცხება; ხელის მოცარვა
ლელოს გატანა – გამარჯვება
ლეღვია – დონდლო, გაუბედავი
ლოგინის ალაგება – ავადმყოფის მორჩენა
ლოგინის გაახლება – ქვრივის მეორედ დაქორწინება

3 Comments

Filed under მშობლიური ენა

დონი

დაბალი ღობე – დაბრიყვება
დავკრათ ფეხი – დაუყოვნებლივ
დათვი მჭლე, შენ მსუქანიო – დალოცვა, გასუქდი (ბავშვს ეუბნებიან)
დათვის ანგალა – დილეგი, საკანი
დაიდუღა გულმა – დაწყნარდა
დალბანდს უკრავენ და ლეკურს თამაშობენ – ძალიან მშია
დალახვროს ღმერთმა – ნუღარ იცოცხლებს, მოკვდეს
დამპალი კომშია – ვისი იმედიც არ აქვთ და კარგი ადამიანი გამოვა
დამრჩა ნივრის ნაქურჩალა – ყველაფერი დავკარგე
დამში საქმის მოყვანა – საქმის წარმატებით დასრულება
დამწვარზე მდუღარე გადამესხა – უბედურებას უბედურება მოჰყვა
დანა პირს არ უხსნის – ძალზე დამწუხრებულია; გაბრაზებულია
დანა რომ დაარტყა სისხლი არ გამოუვა – დანაღვლიანებული; შეშინებული
დანის ყელთან მიბჯენა – უკიდურესად მძიმე მდგომარეობა     დატრიალდა ჯარა – დიდი ფაციფუცი
დაუკრეფავში გადასვლა – აკრძალული რამის გაკეთება ან თქმა
დაძინებული სახლი – მოწესრიგებული, სავსე ოჯახი
დაჭერა საქმის – გაკეთება
დედ-მამა საფლავში არ დაუყენა – აგინა
დედამიწამ პირი უყო – დაიკარგა
დედა უცხონეთ – გააბედნიერეთ
დედიმისის შვილია და იზამს – ვერ გაბედავს, რასაც იმუქრება
დვრიტა მოიკიდა – წარმატება (ქონებრივი,გონებრივი)
დათვური სამსახურის გაწევა – სარგებლობის ნაცვლად ზიანის მოტანა
დედაბუდიანად მოთხრა – მოსპობა
დღის დაბნელება – სიკვდილი; გამწარება
დღის დალევა – სიკვდილი

3 Comments

Filed under მშობლიური ენა

იდიომები (ბ-გ)

          ეგებ, გული გამოვიცვალოთ და არ დავივიწყოთ იდიომები…
ბადეში გაბმა – გამოუვალ მდგომრეობაში ჩავარდნა
ბადის//მახის დაგება – განსაცდელის შექმნა
ბაი-ბურიად არ აგდებს – ყურადღებას არ აქცევს
ბალის დაკვრა -დათანხმება;დადასტურება
ბალბა არ მომიხარშო – ვერაფერს დამაკლებ
ბალის დაკვრა – დადასტურება; დათანხმება
ბალნის აშლა – გაბოროტება
ბანზე სიტყვის აგდება – პირდაპირი პასუხის თავიდან აცილება
ბანის მიცემა – დათანხმება; გამოხმაურება
ბარგი აიკრა – წავიდა
ბდღვირის ადენა – დაჩგვრა
ბედის გახსნა – გამარჯვება
ბედის სხვაზე მიგდება – სხვისი იმედით ყოფნა
ბერს ცოლს შეართვევინებს – ლაპარაკით ყველას შეაცდენს
ბეჭდის//დაღის დასმა – კვალის დამჩნევა
ბზის წონა – უფასური; მსუბუქი
ბიძაშვილები მოვიდნენ – ძილი მოერია

განკითხვის დღის დადგომა – დანაშაულზე პასუხისგების დროის დადგომა                                                                                                                           გველის წიწილა – მოღალატე                                                                                გველის ხვრელში გაძრომა – მიზნის მისაღწევად ყველა ღონის ხმარება გვერდებში გაჯდომა – შეგუება
გვერდის ავლა – უყურადღებოდ დატოვება
გზის აბალახება – უსაქმურობა, სულ სახლში ჯდომა (ყოფნა)                 გუდა- ნაბადის აკვრა – სხვაგან წასვლა
გუდას პირი მოხსნა – გაუთავებელი ლაპარაკი
გუდის მოშვება – გაუთავებელი ლაპარაკი
გულზე სისხლის მონთხევა – აღშფოთება
გულზე ხელის დაკრეფა – სიზარმაცე; უმოქმედობა
გულზე ხელის კვრა – უარის თქმა; დაწუნება
გული ერჩის – ძლიერია; გულადია
გული უკვდება – განიცდის
გული შეექმნა – მოეწონა
გულიდან ამოხდომა (რისამე) – გრძნობით წარმოთქმა
გულიდან გადავარდნა – დავიწყება
გულის ამოჯდომა – ქვითინი
გულის გაგრილება – გულის აყრა; შეძულება
გულის გადაყოლება – გართობა
გულის გადაშლა – საიდუმლოს თქმა; გულახდილობა
გულის გამოცვლა – დამოკიდებულებების შეცვლა
გულის გასწორება – შეგუება
გულის გაწვრილება – შეწუხება
გულის ვარდი – სატრფო
გულის მოლოკვა – პირფერობა
გულის მოფხანა -ჯავრის ამოყრით სიამოვნების მიღება
გულში მუშტის ცემა – სინანული
გველის წიწილა – მოღალატე
გზის აბალახება – უსაქმურობა, სულ სახლში ჯდომა (ყოფნა)

10 Comments

Filed under მშობლიური ენა