Tag Archives: გალაკტიონი

ჩემეული „ლურჯა ცხენები

ბლოგზე   პოსტები  ძირითადად გრამატიკის შესახებ მქონდა. ახლა კი მინდა შემოგთვაზოთ    „ლურჯა ცხენების“   წაკითხვის  ჩემეული  ვერსია.

მოსწავლეებთან   გალაკტიონის  გაანალიზებისას ხშირად  წავწყდომილვარ მათში(მოსწავლეებში) გაურკვევლობას,  სირთულეს, წინააღმდეგობას…  გალაკტიონის ბოლომდე, სიღრმეში დამალულ   შრემდე ჩაღწევა  რთულია, მის პოეზიაში ხომ იშვიათად ვითრდება ე.წ. სიუჟეტი. გალაკტიონი უნდა შეიგრძნო, გაშიშვლებულ ნერვს ჰგავს, მელოდია გესმის,   შენში შემოდის და  ერთი მთლიანი ხდები მის პოეზიაში, ოღონდ შენ იმ მთელის პატარა, უმნიშვნელო ნამცეცი ხარ, დანარჩენი პოეზიაა;  შენ  კი გგონია, რახან  გამთლიანდი  თანაბარი  ნაწილი ხარ, მაგრამ უცებ ამოგიტივტივდება  მისი “ რომ მეფე ვარ… “  და მაშინვე შეიგრძნობ რამდენად პატარა , უმნიშვნელო,  მაგრამ ამავე დროს დიდიც  ხარ…

სამყარო  ერთი „მთლიანია“  „ უთვალავი ფერით“ შექმნილი, ამ მთლიანობაში კი  შაირობა პირველადვე სიბრძნისაა ერთი დარგი,/საღმრთო, საღმრთოდ გასაგონი, მსმენელთათვის  დიდი მარგი,/კვლა აქაცა ეამების, ვინცა ისმენს კაცი ვარგი; “  ვფიქრობ,  „ლურჯა  ცხენები“   ყველაზე მეტად ადასტურებს ამას, რადგან თავად ლექსში გვაქვს მოცემული ორი ნაწილი, რომელიც ერთ მთლიანს  გვაძლევს:1/2+1/2= 1  ამქვეყნიური + იმქვეყნიური = სამყაროს. ( ლექსი ორ ნაწილად არის გაყოფილი, შუაზე)

აბა, ნახეთ:  #1

როგორც ნისლის ნამქერი,
ელვარებდა ნაპირი !
არ ჩანდა შენაპირი,
ცივ და მიუსაფარი
მდუმარების გარეშე!
სამუდამო მხარეში
ცეცხლი არ კრთის თვალებში,
წევხარ ცივ სამარეში.
შეშლილი სახეების
უსულდგმულო დღეები
სიზმარიან ჩვენებით
ჩემთან მოესვენებით!
იჩქარიან წამები,
ცრემლით არ ინამება.
გაქრა ვნება-წამება,
ვით სულის ხმოვანება.
ვით ცეცხლის ხეტიალი,
ჩქარი გრგვინვა-გრიალით ჰქრიან ლურჯა ცხენები!
ყვავილნი არ არიან, არც შვება-სიზმარია!
ახლა კი სამარეა შენი განსასვენები!
რომელი სცნობს შენს სახეს,
ვინ გაიგებს შენს ძახილს,
ვერავინ განუგეშებს
სძინავთ ბნელ ხვეულებში გამოუცნობ ქიმერებს!
მხოლოდ შუქთა კამარა
მშრალ რიცხვების ამარა
შეშლილი სახეების
უსულდგმულო დღეები
მხოლოდ ნისლის თარეშში,
ზევით თუ სამარეში,
როგორც ზღვის ხეტიალი,
ჩქარი გრგვინვა-გრიალით ჰქრიან ლურჯა ცხენები!

#2

ჩამავალ მზით ნაფერი,
სამუდამო მხარეში,
ვერ ვნახე ვერაფერი,
მდუმარების გარეშე.
სიცივის თარეშში
მხოლოდ სიმწუხარეა!
წევხარ ცივ სამარეში,
და არც სულს უხარია.
ჩონჩხიანი ტყეებით
რბიან, მიიჩქარიან,
ჩემი ლურჯა ცხენებით
ყველანი აქ არიან!
მე კი არ მენანება,
სამუდამო ბალიში;
როგორც ღამის ზმანება,
ლოცვის სიმხურვალეში.
როგორც ბედის ტრიალი,
ჰქრიან ლურჯა ცხენები!
არც შვება-სიზმარია,
შენი განსასვენები!
ან ვინ იტყვის, შენს სახელს?
ძახილს ვინ დაიჯერებს?
საოცრების უბეში,
სძინავთ ბნელ ხვეულებში გამოუცნობ ქიმერებს!
ვერაფერმა დაფარა:
უდაბნოში ღელდება!
ჩონჩხიანი ტყეებით
უსულდგმულო დღეები ჩნდება და ქვესკნელდება.
სამუდამო მხარეში,
წყევლით შენაჩვენები,
როგორც ბედის ტრიალი,
ჰქრიან ლურჯა ცხენები!

 #3  (ორიგინალი)

როგორც ნისლის ნამქერი, ჩამავალ მზით ნაფერი,
ელვარებდა ნაპირი სამუდამო მხარეში!
არ ჩანდა შენაპირი, ვერ ვნახე ვერაფერი,
ცივ და მიუსაფარი მდუმარების გარეშე.

მდუმარების გარეშე და სიცივის თარეშში
სამუდამო მხარეში მხოლოდ სიმწუხარეა!
ცეცხლი არ კრთის თვალებში, წევხარ ცივ სამარეში,
წევხარ ცივ სამარეში და არც სულს უხარია.

შეშლილი სახეების ჩონჩხიანი ტყეებით
უსულდგმულო დღეები რბიან, მიიჩქარიან!
სიზმარიან ჩვენებით – ჩემი ლურჯა ცხენებით
ჩემთან მოესვენებით! ყველანი აქ არიან!

იჩქარიან წამები, მე კი არ მენანება:
ცრემლით არ ინამება სამუდამო ბალიში;
გაქრა ვნება-წამება, როგორც ღამის ზმანება,
ვით სულის ხმოვანება ლოცვის სიმხურვალეში.

ვით ცეცხლის ხეტიალი, როგორც ბედის ტრიალი,
ჩქარი გრგვინვა-გრიალით ჰქრიან ლურჯა ცხენები!
ყვავილნი არ არიან, არც შვება-სიზმარია!
ახლა კი სამარეა შენი განსასვენები!

რომელი სცნობს შენს სახეს, ან ვინ იტყვის, შენს სახელს?
ვინ გაიგებს შენს ძახილს, ძახილს ვინ დაიჯერებს?
ვერავინ განუგეშებს საოცრების უბეში,
სძინავთ ბნელ ხვეულებში გამოუცნობ ქიმერებს!

მხოლოდ შუქთა კამარა ვერაფერმა დაფარა:
მშრალ რიცხვების ამარა უდაბნოში ღელდება!
შეშლილი სახეების ჩონჩხიანი ტყეებით
უსულდგმულო დღეები ჩნდება და ქვესკნელდება.

მხოლოდ ნისლის თარეშში, სამუდამო მხარეში,
ზევით თუ სამარეში, წყევლით შენაჩვენები,
როგორც ზღვის ხეტიალი, როგორც ბედის ტრიალი,
ჩქარი გრგვინვა-გრიალით ჰქრიან ლურჯა ცხენები!

ლექსი ჯვარედინად იკითხება
#4
როგორც ნისლის ნამქერი,
სამუდამო მხარეში!
არ ჩანდა შენაპირი,
მდუმარების გარეშე.
მდუმარების გარეშე
მხოლოდ სიმწუხარეა!
ცეცხლი არ კრთის თვალებში,
და არც სულს უხარია.
შეშლილი სახეები
რბიან, მიიჩქარიან!
სიზმარიან ჩვენებით –
ყველანი აქ არიან!
იჩქარიან წამები,
სამუდამო ბალიში;
გაქრა ვნება-წამება,
ლოცვის სიმხურვალეში.
ვით ცეცხლის ხეტიალი,
ჰქრიან ლურჯა ცხენები!
ყვავილნი არ არიან,
შენი განსასვენები!
რომელი სცნობს შენს სახეს,
ძახილს ვინ დაიჯერებს?
ვერავინ განუგეშებს გამოუცნობ ქიმერებს!
მხოლოდ შუქთა კამარა
უდაბნოში ღელდება!
შეშლილი სახეები ჩნდება და ქვესკნელდება.
მხოლოდ ნისლის თარეშში, წყევლით შენაჩვენები,
როგორც ზღვის ხეტიალი,
ჰქრიან ლურჯა ცხენები!

#5
ჩამავალ მზით ნაფერი,
ელვარებდა ნაპირი!
ვერ ვნახე ვერაფერი,
ცივ და მიუსაფარი .
სიცივის თარეშში
სამუდამო მხარეში ,
წევხარ ცივ სამარეში,
და არც სულს უხარია.
ჩონჩხიანი ტყეებით
უსულდგმულო დღეები
ჩემი ლურჯა ცხენებით
ჩემთან მოესვენებით!
მე კი არ მენანება:
ცრემლით არ ინამება როგორც ღამის ზმანება,
ვით სულის ხმოვანება.
როგორც ბედის ტრიალი,
ჩქარი გრგვინვა-გრიალით
არც შვება-სიზმარია!
ახლა კი სამარეა!
ან ვინ იტყვის, შენს სახელს?
ვინ გაიგებს შენს ძახილს,
საოცრების უბეში,
სძინავთ ბნელ ხვეულებში !
ვერაფერმა დაფარა:
მშრალ რიცხვების ამარა
ჩონჩხიანი ტყეებით
უსულდგმულო დღეები .
სამუდამო მხარეში,
ზევით თუ სამარეში,
როგორც ბედის ტრიალი,
ჩქარი გრგვინვა-გრიალით ჰქრიან ლურჯა ცხენები!

ლექსი კიდევ შეგიძლიათ წაიკითხოთ სტრიქონ გამოტოვებით!

Advertisements

3 Comments

Filed under ლიტერატურა

”მარგალიტები”

                                     

დამთავრდა ერთიანი ეროვნული გამოცდები, აბიტურიენტთა 80-85%  სტუდენტი გახდა. ვინ დარჩნენ ისევ აბიტურიენტებად? ალბათ, ამ მარგალიტების ავტორები:

  1. ყველას თუ არა უმრავლესობას, ალბათ, გახსოვთ ” გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში” ჯავახეთის კრების ეპიზოდი. ერთ-ერთ ვარიანტში სწორედ ამ ეპიზოდიდან იყო შეკითხვები ( გრიგოლისა და ეფრემის საუბარი); ა) განმარტეთ, რა მიზნით მოიშველია ეფრემმა არგუმენტი: ”ვერ ეგების ძმათა ჩემთა ეპისკოპოსთა ცილობაი…” აბიტურიენტთა 10% წერდა: ”ეფრემმა არსენს ცოლობაზე უარი უთხრა”.

        ბ) განმარტეთ, რა იგულისხმება გადატანითი მნიშვნელობით ეფრემის სიტყვებში: ”არა ვარ… არსენის ცხოვარი და არცა იგი – ჩემი მწყემსი”.  პასუხი ასეთი იყო: ”მე და არსენი  და-ძმა არა ვართო”.

2.      დავით გურამიშვილის ”დავითიანი”:   ”……  მიველ და მაშიგ უკუვსძვერ, ვმადლობდი მხოლოდშობილსა”(სტროფი მთლიანად იყო მოცემული). კითხვა: დაასახელეთ, ვის უხდიდა მადლობას ავტორი? პასუხი – საყვარელ დედიკოს.

  1.  ერთ-ერთ ვარიანტში წერით დავალებად მოცემული იყო ნაწყვეტი პაოლო იაშვილის     მოთხრობიდან ” ფერადი ბუშტები (სანტიმენტალური ამბავი)”.  მარგალიტი – ”ავტორმა აღწერა იმდროინდელი მათხოვრების ეხლანდელი  მდგომარეობა”. 
  2. გალაკტიონის ”მერი” – ”ავტორი  მერიში გულისხმობს ბედკრულ საქართველოს”.
  3. გურამ დოჩანაშვილის ” სამოსელი პირველი” –  ” ავტორმა საოპერაციო მაგიდაზე მოათავსა მრავალჭირგადატანილი საქართველო და მძაფრი ფერებით ოპერაციის მთელი მსვლელობა აგვიწერა”.   ”ავტორმა ნაწარმოების პროლოგში პერსონაჟის ეპილოგი დაგვიხატა”. 
  4. გრიგოლ რობაქიძის ” ჩაკლული სული” –  ”სპილბერგის უჟასებიც კი ანგელოზებად მოგეჩვენებათ სტალინთან შედარებით”.

ეს მხოლოდ ნაწილია ”მარგალიტების” .

   ახლა მინდა შემოგთავაზოთ გონებაგახსნილი, მაგრამ უპასუხისმგებლო აბიტურიენტის შედევრი ე.წ. ფუნქციურ წერაში. მან ვერ დააკმაყოფილა ვერც  ერთი კრიტერიუმი, რომლითაც უნდა შეფასებულიყო და ამ ნაშრომში მიიღო 0 ქულა:   

                            ” ბავშვთა დაცვის ფონდ ”ჩინგიზ ყაენის პირად გვარდიას”                     ჩვენი მიმართვა

   ვაპირებთ გავაკეთოთ, დავასუფთაოთ, მივალაგოთ და  მოვალაგოთ ჩვენი სკოლა. არ გთხოვთ ფრიად ღრმააზროვან დიდაქტიკას მოსახმარებლად, მაგრამ თუ დაგვეხმარებით და, ცოცხებს გვათხოვებთ კარგს იზამთ.იმიტომ, რომ შიშველი ხელებით ცოტა გვიჭირს მოხვეტვა.გარდა ამისა, ეგზომ ფუმფულა მამრი, ბენდუქიძედ წოდებული, შვილად მომიხსენიებს და ძალმიძს ბავშვთა დაცვის ფონდიდან პარმლამენტში გიჩალიჩოთ რამე.

    გაჩალიჩება – არს ესევითარი მსგავსებაჲ საქმისა, დაღაცათუ უკუეთესი რადგან ხვალ გივიას. ბაბუის ორმოცია, მაშ ზეგ დავიწყოთ შრომა-საქმიანობა და თუ ბლომდე ვიქნებით, იქნება და ქე წამიკრათ ხელი რაცხა პაწიაზე, ყანა მაქ სათოხნი, იმიტომ,რომ მერე უნივერსიტეტში მეჩქარება, ლექციებს ვკითხულობ თემაზე: ” პოსტგნოსეოლოგიური ჭრილი  დიდაქტიკურ წნეხთან მიმართებით განიცდის თუ არა ზემძლავრ გამოსხივებას თუკი მას დავაკომპენსირებთ ეტიმოლოგიური დიაფრაგმის პროცენტული შემადგენლობით ქრომოსომათა სუბორდინაციულ სენსორზე?

     მოკლედ მიეცით და მოგეცემათ ანუ გვიბოძეთ ცოცხები და გიბოძებთ სუფთა გარემოს

                        დავშთები სიღრმისეული კდემამოსილებით მარად თქვენი…

P.S. ერთ ქულაზე თანახმა ვარ. თქვენ?

აბიტურიენტთა სტილი ყველგან დაცულია.

17 Comments

Filed under ზოგადი